Kiralık Araçla Kaza Sonrası Süreç, Masraflar ve Sigorta Kapsamı

Kavşakta arkadan bir darbe aldınız, araç sizin değil ve tatilin üçüncü günündesiniz. O an aklınıza gelen ilk soru, faturanın kime çıkacağıdır. Kiralık araçla kaza yaşadığınızda ödeyeceğiniz tutarı büyük ölçüde üç şey belirler: kazadaki kusur oranınız, kiralama sırasında seçtiğiniz güvence paketi ve olay yerinde topladığınız belgeler. Aşağıda ilk dakikalardan aracı iade edeceğiniz güne kadar her aşamayı, masraf kalemlerini ve sık yapılan hataları sırasıyla bulacaksınız.

Kaza anında ilk yarım saatte yapacaklarınız

Önce kendinizi ve yolcularınızı kontrol edin. Yaralı varsa hiçbir evrak işi bekleyemez, hemen 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın. Dörtlü flaşörü yakın, reflektörü takın ve trafik akışı güvenliyse aracı yolu kapatmayacak bir noktaya alın.

Ardından kiralama firmanızı arayın. Sözleşmenizde yazan acil iletişim hattı tam olarak bu an içindir. Firma size tutanağın nasıl düzenleneceğini, polis veya jandarma çağırmanın gerekip gerekmediğini ve aracın yola devam edip edemeyeceğini söyler. Bu aramayı ertelemek, ileride sigorta sürecinde sorun çıkarabilir.

Sonraki adım belgelemedir. Telefonunuzla şunları kaydedin:

• Araçların kaza sonrası duruşunu, birden fazla açıdan
• Her iki araçtaki hasarı yakından
• Karşı tarafın plakasını, ehliyetini ve sigorta poliçesini
• Yol işaretlerini, ışıkları, varsa fren izlerini
• Tanık varsa adını ve telefonunu

Karşı tarafla sözlü bir anlaşmaya varmak cazip görünebilir. Ancak kiralık araçta aracın sahibi siz değilsiniz. Firmanın onayı olmadan "aramızda halledelim" demek, kasko ve trafik sigortası işlemlerini zora sokar ve masrafı doğrudan size yükleyebilir. Tutanağı imzalamadan önce kusur kutucuklarını ve kroki çizimini dikkatle okuyun, anlamadığınız bir bölümü boş bırakmayın.

Pratik bilgi tablosu, belgeler ve sorumluluk dağılımı

Kaza sonrasında elinizde olması gereken belgeler ve kimin hangi durumda ödeme yaptığı, firmadan firmaya küçük farklarla benzer bir düzen izler. Kesin tutarlar ise kiralama sözleşmenizde ve seçtiğiniz pakette yazar.

Belge veya bilgi	Kim düzenler	Ne işe yarar
Kaza tespit tutanağı	Taraflar veya kolluk	Kusur oranının belirlenmesinde temel belge
Olay yeri fotoğrafları	Siz	Tutanağı destekler, itirazda kanıt olur
Karşı tarafın sigorta poliçesi	Karşı sürücü	Hasarın onun trafik sigortasından istenmesini sağlar
Kiralama sözleşmesi ve teslim formu	Kiralama firması	Mevcut hasarları ve güvence kapsamını gösterir
Ekspertiz raporu	Sigorta eksperi	Hasar tutarını ve kusuru netleştirir

Kiralık araçla kaza sonrasında sorumluluk dağılımı ise kabaca şöyle işler:

Durum	Hasarı kim karşılar	Size yansıyabilecek kalem
Karşı taraf tam kusurlu	Karşı tarafın trafik sigortası, gerekirse aracın kaskosu	Genellikle yok, sözleşmeye göre değişir
Siz kusurlusunuz, kasko var	Kasko	Muafiyet bedeli, kira kaybı
Siz kusurlusunuz, ek güvence var	Kasko ve ek güvence	Pakete göre azalır veya kalkar
Kasko dışı kiralama	Kiracı	Onarım, değer kaybı, kira kaybı
Alkollü veya ehliyetsiz kullanım	Kiracı	Hasarın tamamı

Kiralık araçla kazada kusur oranı ve fatura

Kiralık araçla kazada ilk belirleyici, tutanağa ve ekspertiz raporuna yansıyan kusur oranıdır. Karşı tarafın tam kusurlu olduğu bir çarpışmada onarım bedeli, karşı sürücünün zorunlu trafik sigortasından talep edilir. Kiralama firması bu süreci çoğunlukla kendi kaskosu üzerinden yürütür, kasko da ödediği tutarı kusurlu tarafın sigortasından geri ister. Bu senaryoda cebinizden çıkan para genellikle sınırlı kalır.

Kusurlu taraf sizseniz tablo değişir. Kasko devreye girse bile poliçede çoğunlukla bir muafiyet bedeli bulunur ve bu kısım sizden tahsil edilir. Muafiyetin tutarı araç sınıfına ve firmaya göre farklılaşır, bu yüzden rakamı teslim sırasında sözleşmeden kontrol etmeniz gerekir.

Kusurun paylaşıldığı kazalarda masraf da paylaşılır. Örneğin tutanakta kusurun iki tarafa bölündüğü bir durumda, karşı tarafın sigortası kendi payını öder, kalan kısım sizin güvence paketinize ya da size kalır.

Bir noktayı ayrıca belirtmek gerekir. Karşı tarafın trafik sigortası limiti hasarı karşılamaya yetmezse, aşan kısım kusurlu sürücüden istenebilir. Bu nedenle tutanaktaki her bilginin doğru olması, sizin açınızdan da karşı taraf açısından da önemlidir. Kiralık araçla kaza sonrasında kusur oranına itiraz etmek isterseniz, bunu firmanız ve sigorta şirketi üzerinden yaparsınız. İtirazın gücü, olay yerinde topladığınız fotoğraf ve tanık bilgisine dayanır.

Kasko, muafiyet ve ek güvencelerin sınırları

Kiralık araçla kaza durumunda ilk akla gelen güvence kaskodur. Araçların büyük kısmı kaskoludur, fakat kasko her şeyi karşılayan sınırsız bir kalkan değildir. Kiralama sırasında size sunulan paketler genellikle temel koruma, muafiyeti azaltan güvence ve muafiyeti tamamen kaldıran geniş güvence gibi kademelerden oluşur. Hangi kademeyi seçtiğiniz, kiralık araçla kaza sonrası ödeyeceğiniz tutarı doğrudan belirler.

Kaskonun ödeme yapmadığı veya kısıtladığı durumlar sözleşmelerde açıkça listelenir. En sık karşılaşılanlar şunlardır:

• Alkol veya uyuşturucu madde etkisinde araç kullanmak
• Sözleşmede adı geçmeyen birinin aracı sürmesi
• Ehliyet şartını karşılamayan sürücü
• Kaza sonrası tutanak tutmamak veya firmaya bildirmemek
• Aracı izin verilmeyen yollarda ya da amaçlarla kullanmak

Alkollü kullanımda kusurun tamamı size yazılır ve kasko hiçbir hasarı karşılamaz. Aynı sonuç, sözleşmeye eklenmemiş ikinci bir sürücünün direksiyonda olduğu kazalarda da ortaya çıkabilir. Yolculuk sırasında direksiyonu paylaşmayı düşünüyorsanız, ek sürücüyü kiralama anında sözleşmeye yazdırın.

Lastik, cam, far ve alt takım hasarları da bazı paketlerde ayrı tutulur. Riskinizi hesaplarken yalnızca çarpışmayı değil, çukur veya taş sıçraması gibi küçük hasarları da düşünerek paket seçin.

Kira kaybı, değer kaybı ve pert ihtimali

Onarım bedeli faturanın tek kalemi değildir. Araç serviste kaldığı sürece firma o aracı kiraya veremez. Kusurlu taraf sizseniz firma bu süreye karşılık gelen geliri sizden talep edebilir. Sözleşmelerde bu kalem "kira kaybı" olarak geçer ve ek güvencelerin bir kısmı onu kapsamına alır.

Değer kaybı daha tartışmalı bir kalemdir. Onarılsa bile hasar kaydı olan bir araç, piyasada daha düşük fiyat bulur. Bazı sözleşmeler değer kaybını sigortanın karşıladığını belirtir, bazıları ise kusurlu kiracıya yansıtır. Bu kalemin sizin sözleşmenizde nasıl düzenlendiğini imzadan önce sorun.

Ağır kazalarda araç pert sayılabilir, yani onarımı ekonomik olmaktan çıkar. Kaskolu kiralamada aracın değerini çoğu durumda sigorta öder, sizin payınız ise sözleşmedeki muafiyetle sınırlı kalır. Kasko dışı bir kiralamada ise aracın bedeli dahil tüm masraflar kiracıya yüklenebilir. Kiralık araçla kaza sonucunda en büyük mali risk bu senaryodur ve tek başına bile kapsamlı bir güvence seçmek için yeterli bir gerekçedir.

Aracın durumu ve yolculuğun devamı

Kiralık araçla kaza hafif atlatıldıysa, yani araç güvenle sürülebiliyorsa, tutanak ve bildirim işlemleri bittikten sonra yola devam edebilirsiniz. Yine de firmayı aramadan bu kararı tek başınıza vermeyin. Görünmeyen bir mekanik hasar, kısa süre sonra daha büyük bir sorun hâline gelebilir.

Araç kullanılamaz durumdaysa firma çekici yönlendirir. İkame araç verilip verilmeyeceği, sözleşmeye, seçtiğiniz pakete ve kusur durumuna bağlıdır. Bazı firmalar kiralamayı o noktada sonlandırabilir, bazıları kalan süre için yeni bir araç tahsis eder.

İzmir'den yola çıkıp Çeşme, Kuşadası ya da Ege kıyı kasabalarına gidecekseniz bu konuyu baştan netleştirmenizde fayda var. Şehir merkezinden uzak bir noktada aracın yerine yenisinin ulaştırılması zaman alabilir. Aracı Avinc Rent a Car'dan kiraladıysanız, kaza anında önce sözleşmenizdeki iletişim hattından bize ulaşın. İade sırasında teslim formuyla karşılaştırmayı sizinle birlikte yapar, hangi hasarın kazaya ait olduğunu birlikte kayda geçiririz.

Aracı iade ettiğinizde eksper hasarı inceler ve kusurun kimde olduğunu raporlar. Masraf yansıtması varsa bu rapora dayanır. Rapora itirazınız olursa, olay yerinde çektiğiniz fotoğraflar en güçlü dayanağınız olur.

Nelere dikkat etmeli

Kiralık araçla kaza maliyetini çoğu zaman olaydan önce verdiğiniz kararlar belirler. Kiralama öncesinde ve kaza sonrasında şu noktaları gözden kaçırmayın:

• Teslim formunu imzalamadan önce aracın etrafında dolaşın. Mevcut çizik ve göçükleri forma işletin, fotoğraf ve video çekin. Formda olmayan bir çizik iade sırasında size fatura edilir.
• Muafiyet tutarını rakam olarak öğrenin. "Kaskolu" ifadesi yeterli değildir. Kusurlu bir kazada cebinizden ne çıkacağını bilmeden paket seçmeyin.
• Ek sürücüyü sözleşmeye yazdırın. Adı geçmeyen bir sürücüyle yaşanan kaza, güvenceyi tamamen devre dışı bırakabilir.
• Kredi kartı provizyonunu kontrol edin. Kartınızdan ne kadar provizyon alındığını ve bu tutarın hangi durumda tahsilata dönüşeceğini teslim sırasında sorun.
• Tutanağı aceleyle imzalamayın. Kusur bölümü ve kroki, ileride ödeyeceğiniz tutarı belirler.
• Firmaya bildirimi ertelemeyin. Geç bildirilen kazalar, sözleşmede güvence dışı sayılabilir.
• Kiralık araçla kaza sonrası aracı kendiniz tamir ettirmeyin. Onarımın nerede ve nasıl yapılacağına firma karar verir, dışarıda yaptırılan işlem güvenceyi geçersiz kılabilir.
• Karşı tarafla nakit anlaşmaya girmeyin. Aracın sahibi firmadır ve onarım kararı onundur.
• İade anında da kayıt tutun. Kiralık araçla kaza yaşadıysanız aracı teslim ederken hasarı firma yetkilisiyle birlikte inceleyin ve imzalı bir iade formu isteyin.